H τιμή του Τύπου

Μαΐου 4, 2009

Το POST-Media πωλείται 9 ευρώ. Είναι διμηνιαίο. Και δεν έχει καθόλου διαφημίσεις. Άκουσα κάποιους να λένε ότι είναι ακριβό, αλλά ευτυχώς διαβάζω απόψεις που κατανοούν την τιμή και τη θεωρούν λογικότατη. Με αφορμή αυτό το διάλογο οφείλω να εξηγήσω την πολιτική του περιοδικού. Δεν φιλοξενούμε καθόλου διαφημίσεις ώστε να κάνουμε σαφή την αντίθεσή μας σ’ ένα μοντέλο που κατά τη γνώμη μου έχει χρεωκοπήσει. Η διαφήμιση έχει αλώσει τον Τύπο σε τόσο μεγάλο βαθμό που είναι πλέον αδύνατο να ξεχωρίσεις ποιο περιεχόμενο είναι δημοσιογραφικό και ποιο διαφημιστικό. Δεν είμαστε γενικά κι αόριστα «ενάντια στη διαφήμιση». Θεωρούμε ότι η διαφήμιση είναι θεμιτή όταν διέπεται από κανόνες κι όταν δεν χειραγωγεί τα Μέσα, εκβιάζοντάς τα με την οικονομική της δύναμη. Σήμερα όμως, τα έντυπα είναι ένα πρόσχημα προκειμένου να κυκλοφορεί η διαφήμιση, γι’ αυτό και η τιμή του – μαζί με την ουσιαστική του αξία – πέφτει συνεχώς.

Ένα Μέσο που πρώτα πωλείται στους διαφημιστές και τις επιχειρήσεις κι έπειτα προσφέρεται δωρεάν στους αναγνώστες ή τους καταναλωτές περιεχομένου γενικά, είναι ένα Μέσο που έχει ως προτεραιότητά του τα συμφέροντα των πελατών και χρηματοδοτών του. Εμείς επιλέξαμε να λογοδοτούμε στους αναγνώστες μας κι όχι στις διαφημιζόμενες επιχειρήσεις. Το αν θα αντέξουμε είναι φυσικά ένα μεγάλο ερωτηματικό. Πίσω απ’ το περιοδικό υπάρχει ένας μόνο ο χρηματοδότης, οι εκδόσεις Οξύ. Κανένα κόμμα, καμία οργάνωση, κανένας κρυφός χρηματοδότης.

Ακούω κάποιους να υπερασπίζονται το μοντέλο της διαφημίσης ως ένα διαφανές μέσο χρηματοδότησης του Τύπου κι αναρωτιέμαι πόσο εύκολα μπορούμε να αποπροσανατολίζουμε τη συζήτηση. Επειδή θέλουμε πάση θυσία να εκπέμπουμε, να δημοσιεύουμε, να έχουμε δημόσιο βήμα, αποδεχόμαστε το στρεβλό μοντέλο καθαγιάζοντάς το μάλιστα, αφού πρώτα το αντιπαραβάλλουμε σ’ ένα χειρότερο μοντέλο. Δηλαδή: λέμε πώς η διαφήμιση είναι διαφανής τρόπος χρηματοδότησης του Τύπου σε αντίθεση με τη χρηματοδότηση από ένα κόμμα ή κάποιο ίδρυμα, πρόσωπο κ.λπ. Έτσι, αφήνουμε τη διαφήμιση να κάνει ανεξέλεγκτα ό,τι θέλει. Να ορίζει το περιεχόμενο, να διανέμεται στους πιο υποτακτικούς, να προβάλλει όλο και πιο παράλογες απαιτήσεις, να θολώνει τα νερά, να φτιάχνει «γραμμή», να εκβιάζει και να μεταμορφώνεται τελικά στο Ιερό Τέρας για το οποίο κανείς δεν τολμά να μιλά. Η απόδειξη αυτής της στρέβλωσης είναι καταφανής: κανείς στα μεγάλα Μέσα δεν τολμά να ασκήσει κριτική στη διαφήμιση και κατ’ επέκταση στους μεγάλους διαφημιζόμενους. Μόνο σποραδικά στο Διαδίκτυο μπορεί κάποιος να δει συστηματική κριτική εταιρειών και διαφημίσεων. Υπάρχουν φυσικά και οι εξαιρέσεις, δημοσιογράφων που κάνουν τη δουλειά τους αγνοώντας τις πιέσεις των εμπορικών τμημάτων που επιμένουν να επιβάλλουν ασυλίες σε διαφημιζόμενους.

Το POST-Media θέλει να αποτελέσει ένα παράδειγμα. Θέλει η τιμή του να είναι χαμηλότερη απ’ την αξία του, γι’ αυτό και θα επιχειρεί πάντα να υπερασπίζεται τις αρχές της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας. Ο Τύπος πρέπει να έχει Τιμή, αλλά πάνω απ’ όλα πρέπει να έχει Αξία. Πρέπει να λογοδοτεί στους αναγνώστες του, σ’ εκείνους δηλαδή στους οποίους ουσιαστικά απευθύνεται κι όχι στους ενδιάμεσους ή τους κάθε λογής χρηματοδότες του.

Advertisements

4 Σχόλια to “H τιμή του Τύπου”

  1. Συμφωνώ απόλυτα.
    Στη θέση της λέξης «διαφήμιση», θα έβαζα τη λέξη «εταιρίες» ή «αγορά». Εκεί είναι η ουσία, μιας και η διαφήμιση τελικά είναι ένα απλό μέσον. Όχι πως η διαφημιστικές εταιρίες δεν έχουν συμφέροντα. Φυσικά και έχουν. Αλλά η λέξεις που προτείνω περικλείουν και αυτές, σωστά;

    Συνεχίστε την καλή δουλειά! 🙂

  2. [Συγγνώμη για το αγγλικό σχόλιο]
    Nice words, Manolis (even when auto-translated to English). I’m glad someone is (still!) bothering to discuss it 🙂
    I also think it can sometimes be helpful to deliberately use less familiar terms to make less familiar concepts more immediately digestible – like the use of «mental commons» with regard to this topic (analogous to «global commons» or «creative commons»). This can help by forcing readers to pause and actively visualise what the term actually represents. I don’t know if «παγκόσμια κοινά» is a commonly understood term in Greek(?) but if so, maybe it would be good to liberally use terms like «ψυχικής κοινά» (that’s probably grammatically incorrect…) wherever possible. Your post reminded me of an example where I referred to «mental commons» in a comment to a link to adbusters.org (at my site – http://www.rowanthorpe.com/activism/links)
    Since I posted that link I see «creative commons» has become a much more familiar term than it was then… so perspective-shift *does* happen… slowly.

  3. […] UPDATE: Ο Μανώλης Ανδριωτάκης, με αφορμή την συζήτηση που έγινε σε αυτό το ποστ, έγραψε αυτό. […]

  4. Manos said

    Πολύ ενδιαφέρουσα η πρωτοβουλία σας και ελπίζω να έχει ανταπόκριση στις περιοχές που κυκλοφορεί το έντυπο (πλην Αττικής;).
    Χωρίς να γνωρίζω από Τύπο και διαφήμιση, θα μπορούσε να υπάρξει μία μέση λύση, ώστε να βοηθηθεί και η λειτουργία του εντύπου; Πχ να υπάρχουν μαζεμένες οι διαφημίσεις στο τέλος του περιοδικού ή να είναι λίγες επιλεγμένες και διασκορπισμένες; Ή ίσως να κυκλοφορούν ως μικρό ένθετο;
    Ιδέες απλά λέω…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: